Öğretmen Gözlem Formu: Branş Öğretmeninden Rehbere 1 Sayfa

Kısa cevap: altı alanlı, tek sayfalık bir form yeter

Branş öğretmeninin fark ettiği bir değişimi rehber öğretmene ulaştırmanın en sağlam yolu, tek sayfalık bir öğretmen gözlem formudur. Form altı soruya yanıt arar: kim, ne görüldü, ne zaman ve hangi derste, önceki durumla farkı ne, sınıfta ne denendi ve rehberden ne bekleniyor. Öğretmen yorum değil gözlem yazar, form kapalı olarak rehberlik servisine teslim edilir ve rehber bir hafta içinde öğretmene dönüş yapar.

Bu yazıda formun tüm alanlarını kopyalayıp kullanabileceğiniz metin olarak, branş öğretmenlerine verebileceğiniz kısa bir yazım rehberini ve formun okulda nasıl dolaşacağını bulacaksınız.

Neden form?

Gözlemler çoğu zaman rehberlik servisine teneffüste, koridorda ya da öğretmenler odasında sözlü olarak ulaşır. Bu yolun üç zayıf noktası vardır:

• Söz unutulur, yazı kalır. Görüşme gününe kadar ayrıntılar kaybolur: hangi ders, hangi gün, tam olarak ne oldu.
• Gözlemler yan yana gelmez. Matematik öğretmeninin gördüğü ile Türkçe öğretmeninin gördüğü aynı öğrenci için birbirini tamamlayabilir. Sözlü aktarımda bu bağlantı kurulamaz.
• Görüşmeye somut girilemez. "Öğretmenin seni merak ediyor" ile "Son üç matematik dersinde ödevini getirmediğini öğretmenin not etti" arasında büyük fark vardır.

Form, öğretmenin vaktini almayacak kadar kısa, rehberin işine yarayacak kadar somut olmalıdır. Tek sayfa bu dengeyi kurar.

Formun metni: altı alan

Aşağıdaki metni bir belgeye kopyalayıp okulunuzun adını ekleyerek kullanabilirsiniz.

ÖĞRETMEN GÖZLEM FORMU (Rehberlik servisine)
Bu form gizlidir. Kapalı zarfla ya da elden rehberlik servisine
teslim ediniz. Sınıf veya öğretmen gruplarında paylaşmayınız.

1. Öğrenci ve tarih
   Öğrencinin adı soyadı: ............  Sınıfı/şubesi: ......
   Formu dolduran öğretmen: ............  Dersi: ............
   Form tarihi: ..../..../........

2. Ne gördünüz?
   (Gözlenen davranışı bir iki cümleyle yazınız. Yorum ya da
   etiket değil, gördüğünüz ve duyduğunuz şey.)
   ................................................................

3. Ne zaman ve hangi derste?
   İlk fark ettiğiniz tarih: ..../..../........
   Kaç kez gözlendi? ( ) Bir kez  ( ) 2-3 kez  ( ) Sürekli
   Hangi ders/ortam: ( ) Ders içi  ( ) Teneffüs  ( ) Sınav  ( ) Diğer: ......

4. Önce ve şimdi
   Bu öğrenci daha önce bu konuda nasıldı?
   ................................................................
   Şimdi ne farklı?
   ................................................................

5. Sınıfta ne denediniz?
   (Öğrenciyle konuşma, oturma yerini değiştirme, ek süre vb.
   Denediğiniz ve sonucu.)
   ................................................................

6. Rehberlik servisinden beklentiniz
   ( ) Bilgi olsun, şimdilik işlem gerekmiyor
   ( ) Öğrenciyle görüşülmesi
   ( ) Veliyle görüşülmesi
   ( ) Benimle birlikte değerlendirme
   ( ) Diğer: ......

Rehberlik servisi doldurur:
Teslim alındı: ..../..../........  Öğretmene dönüş: ..../..../........

Altıncı alandaki "Bilgi olsun" seçeneği önemlidir. Öğretmenin endişe duymadan küçük bir değişimi bildirebilmesini sağlar. Pek çok önemli bilgi, böyle "belki önemsizdir" diye başlayan notlarla gelir.

Yazım ilkesi: yorum değil, gözlem

Formun değeri ikinci alandaki yazının niteliğine bağlıdır. Branş öğretmenleriyle paylaşabileceğiniz basit bir ilke: gördüğünüzü ve duyduğunuzu yazın, nedenini yazmayın.

Kurgusal örnek ifadeler:

• Yorum: "Derse ilgisiz." Gözlem: "Son üç derste defterini açmadı, soru sorduğumda yanıt vermedi."
• Yorum: "Ailesinde sorun var gibi." Gözlem: "Geçen hafta iki gün okula geç geldi, sebebini sorduğumda konuşmak istemedi."
• Yorum: "Artık umursamıyor." Gözlem: "Ekim ayında dört ödevden birini teslim etti; eylülde hepsini teslim etmişti."
• Yorum: "Çok agresif." Gözlem: "Grup çalışmasında arkadaşının kâğıdını yırttı, sonra sınıftan çıkmak istedi."

Gözlem diliyle yazılmış bir form, rehberin öğrenciyle görüşmeye tarih, ders ve davranışla girmesini sağlar. Etiket içeren bir form ise öğrencinin dosyasında yanlış bir izlenim bırakabilir. Bu nedenle formda tanı, kişilik yargısı ve aile hakkında tahmin yer almamalıdır.

Branş öğretmenine verilecek kısa yönerge

Formu ilk kez dağıtırken öğretmenlere şu beş maddelik yönergeyi ekleyebilirsiniz:

1. Formu doldurmak için öğrencide büyük bir değişim beklemeyin; fark ettiğiniz küçük değişimler de değerlidir.
2. İkinci alana yalnız gördüğünüzü yazın. "Neden" sorusunun yanıtını rehberlik servisi öğrenciyle birlikte arar.
3. Formu öğrencinin yanında doldurmayın ve sınıfta bırakmayın.
4. Formu fotoğraflayıp mesajlaşma gruplarında paylaşmayın. Öğrenci bilgisi kişisel veridir.
5. Rehberlik servisi bir hafta içinde size dönüş yapar. Dönüş, görüşmenin ayrıntısını değil, sizin işinize yarayacak kısmını içerir.

Formun okuldaki yolu: dört adım

Formun işe yaraması için okulda nasıl dolaşacağı baştan belli olmalıdır.

1. Tanıtım

Formu zümre toplantısında ya da öğretmenler kurulunda kısa bir sunumla tanıtın. Bir örnek doldurulmuş formu (kurgusal örnekle) göstermek, öğretmenlerin ne beklendiğini anlamasını kolaylaştırır.

2. Teslim

Form kapalı zarfla ya da elden rehberlik servisine teslim edilir. Okulunuzda dijital bir yol kullanılıyorsa, erişimin yalnız rehberlik servisiyle sınırlı olduğundan emin olun.

3. Değerlendirme

Rehber öğretmen formu okur, aynı öğrenci için başka formlar varsa yan yana koyar ve bir sonraki adıma karar verir: görüşme, veliyle iletişim ya da şimdilik izleme.

4. Geri dönüş

Bir hafta içinde öğretmene kısa bir dönüş yapılır. Örnek: "Formunuz için teşekkürler. Öğrenciyle görüştük, iki hafta sonra yeniden görüşeceğiz. Bu süreçte derste ek süre vermeniz yardımcı olabilir." Dönüş yapılmayan form sistemi kısa sürede işlemez hale gelir; öğretmen bir sonraki gözlemi bildirmez.

Dönem içinde formları okumak için kontrol listesi

Dönem boyunca biriken formları ayda bir gözden geçirirken şu soruları sorabilirsiniz:

• Aynı öğrenci için birden fazla dersten form geldi mi?
• Her forma bir hafta içinde dönüş yapıldı mı?
• "Bilgi olsun" diye gelen formlardan izlenmesi gerekenler var mı?
• Hiç form göndermeyen şube ya da öğretmen var mı? Varsa formu yeniden hatırlatmak gerekir mi?
• Formlarda etiket dili kullanılıyor mu? Kullanılıyorsa yazım ilkesini zümre toplantısında yeniden konuşmak gerekir mi?

Sık sorulan sorular

Form velilerle paylaşılır mı?

Form, öğretmenden rehberlik servisine giden bir iç yazışmadır ve olduğu gibi veliyle paylaşılmaz. Veliyle görüşme gerekirse rehber öğretmen, formdaki gözlemi kendi diliyle ve öğrencinin yararını gözeterek aktarır.

Öğrenci formdan haberdar olmalı mı?

Öğrenciyle görüşmede "Öğretmeninin bazı gözlemleri var" demek çoğu zaman yeterlidir. Hangi öğretmenin ne yazdığını ayrıntısıyla aktarmak, öğrenciyle öğretmen arasındaki ilişkiyi zorlayabilir; bu kararı mesleki değerlendirmenize göre verin.

Formları öğrencinin dosyasında toplamak

Kâğıt formlar zamanla klasörlerde dağılır; aynı öğrenci için farklı tarihlerde gelen gözlemleri yan yana görmek zorlaşır. EduDiamond Öğrenci 360 öğrencinin dosyasını tek sayfada toplar; diğer modüllere modüller sayfasından bakabilirsiniz. Kâğıt ya da dijital, önemli olan formun her zaman aynı yere ulaşması ve dönüşün yapılmasıdır.

Rehberlik servisinizin öğrenci dosyasını nasıl düzenleyebileceğini görmek isterseniz WhatsApp'tan ücretsiz demo isteyin.