Notu Düşen Öğrenciyle Görüşmeyi Açmak: İlk Cümleler

Kısa cevap: ilk cümle nottan önce öğrencinin yükünü sorsun

Notu düşen öğrenciyle görüşmeyi açarken ilk cümle sonucu değil, öğrencinin o haftasını sorar. "Bu hafta seni en çok ne yordu?" gibi bir soru, öğrencinin savunmaya geçmeden konuşmaya başlamasını sağlar. Not, görüşmenin ikinci dakikasında ve öğrencinin kendi okumasıyla masaya gelir.

Bu yazıda görüşmenin ilk dakikalarında kullanabileceğiniz beş soruyu, iyi niyetle kurulup konuşmayı kapatan cümleleri ve onların yerine söylenebilecekleri bulacaksınız. Sonda, görüşme bitince kendinize sorabileceğiniz kısa bir kontrol listesi var.

İlk cümle neden bu kadar belirleyici?

Notu düşen öğrenci rehberlik servisine çoğu zaman bir beklentiyle gelir: sorgulanacağını, uyarılacağını ya da velisine haber verileceğini düşünebilir. İlk cümle bu beklentiyi ya doğrular ya da değiştirir.

Sonuçla açılan bir görüşmede öğrenci ilk dakikayı açıklama yapmaya harcar. Öğrencinin yüküyle açılan bir görüşmede ise öğrenci kendisi hakkında bilgi verir: uyku düzeni, ödev yükü, evdeki bir değişiklik, bir arkadaşlık meselesi. Bu bilgi, notun neden düştüğünü anlamanın en kısa yoludur.

Beş açılış sorusu ve neden işe yaradıkları

Bu sorular sırayla kullanılmak zorunda değildir. Görüşmenin akışına göre bir ya da ikisi yeterli olabilir.

1. "Bu hafta seni en çok ne yordu?"

Nottan önce öğrencinin yükünü sorar. Yanıt bazen derse dair olur, bazen olmaz. İki durumda da öğrenci konuşmaya kendi gündemiyle girer.

2. "Bu sonucu sen nasıl okuyorsun?"

Önce öğrencinin yorumunu duyarsınız, sizinkini sonra. Öğrenci düşüşü fark etmiş mi, nedenine dair bir fikri var mı, bunu bu sorudan öğrenirsiniz.

3. "Geçen sefer iyi giden neydi?"

Konuşmayı güçlü bir yerden başlatır. Öğrenci daha önce işe yarayan bir çalışma biçimini hatırlarsa, yeni plan onun üzerine kurulabilir.

4. "Buradan sonraki küçük adım ne olabilir?"

Planı öğrenci kurar; sahiplenmesi kolaylaşır. Sizin göreviniz adımı küçültmek ve netleştirmektir: hangi gün, hangi ders, ne kadar süre.

5. "Ne zaman yeniden konuşalım?"

Görüşme tek seferlik kalmaz; takip tarihi netleşir. Tarihi öğrencinin seçmesi, geri dönme olasılığını artırır.

Kaçınılacak cümleler ve yerine söylenecekler

Aşağıdaki cümlelerin çoğu öğrencinin iyiliği düşünülerek kurulur. Ama öğrenci tarafında farklı bir anlam taşıyabilir. Her birinin yanında aynı amaca hizmet eden bir alternatif var.

• Kaçının: "Neden bu kadar düştü?" Yerine: "Sence bu sefer ne farklıydı?" Birinci soru suçlu arar, ikincisi bir değişimi birlikte anlamaya davet eder.
• Kaçının: "Sen bundan daha iyisini yapabilirsin." Yerine: "Geçen dönem matematikte işe yarayan neydi?" İlki övgü gibi görünse de baskı yaratabilir; ikincisi somut bir deneyime dayanır.
• Kaçının: "Annenle baban ne diyecek?" Yerine: "Bu sonucu evde konuşmak senin için nasıl olur?" İlki korkuyu büyütür, ikincisi öğrencinin evdeki durumunu anlamanıza yardım eder.
• Kaçının: "Arkadaşların bu konuyu geçti." Yerine: "Geçen sınavdaki kendi sonucunla karşılaştıralım." Kıyas her zaman öğrencinin kendi önceki sonucuyla yapılır.
• Kaçının: "Daha çok çalışman lazım." Yerine: "Bu hafta hangi konuya 20 dakika ayırabilirsin?" Genel öğüt yerine ölçülebilir, küçük bir adım.
• Kaçının: "Hep son dakikaya bırakıyorsun." Yerine: "Bu sınava hazırlanırken haftan nasıl geçti?" "Hep" ve "hiç" gibi kelimeler bir sonucu kişiliğe dönüştürür.
• Kaçının: "Bu notla hedefine ulaşamazsın." Yerine: "Hedefine giden yolda şu an neredesin, birlikte bakalım." Hedefi kapatan değil, yeniden planlayan bir cümle.

Sessizlikle ne yapmalı?

Açılış sorusuna bazı öğrenciler hemen yanıt vermez. Sessizliği doldurmak için yeni bir soru sormak ya da sonuca geçmek doğal bir eğilimdir. Birkaç saniye beklemek çoğu zaman daha iyi sonuç verir.

Bekledikten sonra hâlâ yanıt yoksa soruyu küçültebilirsiniz:

• "Tek kelimeyle söylesen, bu hafta nasıldı?"
• "Bir ile on arasında, bu hafta ne kadar yorgundun?"
• "Şu an konuşmak zor geliyorsa, başka bir gün de konuşabiliriz."

Son cümle önemlidir. Öğrenciye bir seçenek sunmak, bir sonraki görüşmenin kapısını açık bırakır.

Öğrenci ağlarsa ya da öfkelenirse

Notla ilgili görüşmeler bazen güçlü bir duygu tepkisiyle karşılaşır. Bu anlarda sonucu konuşmaya devam etmek yerine duyguyu fark ettiğinizi söyleyin:

• "Bu sonuç seni çok üzmüş, görüyorum."
• "Kızgın olman anlaşılır. Biraz bekleyelim."

Duygu yatıştıktan sonra görüşmeye dönebilir ya da başka bir güne erteleyebilirsiniz. Öğrencinin tepkisi sınav sonucunun ötesinde bir yükü işaret ediyorsa (uzun süren üzüntü, uyku ve iştah değişikliği, kendine zarar verme ifadeleri), bunu mesleki değerlendirmenize göre ele alın, gerekirse veliyle görüşmeyi ve uzman desteğini planlayın.

İlk beş dakika için cep kartı

Görüşme masanızda tutabileceğiniz kısa bir hatırlatma:

NOTU DÜŞEN ÖĞRENCİYLE İLK BEŞ DAKİKA

1. Selam, oturma, kısa bir hoş geldin.
2. Açılış: "Bu hafta seni en çok ne yordu?"
3. Dinle, araya girme, not alma.
4. Sonuç kâğıdını öğrencinin önüne koy.
5. "Bu sonucu sen nasıl okuyorsun?"
6. Kıyas yalnız öğrencinin kendi önceki sonucuyla.
7. Kaçın: neden, hep, hiç, arkadaşların, annenle baban.

Kartı yazdırıp görüşme masanıza koymanız, yoğun bir günde ilk cümleyi hatırlamanızı kolaylaştırır.

Görüşme bittiğinde: kendinize beş soru

Görüşmenin ardından birkaç dakika ayırıp şu soruları yanıtlamak, bir sonraki görüşmeyi güçlendirir:

1. Görüşmede öğrenci mi daha çok konuştu, ben mi?
2. Öğrencinin sonucu kendi okuması neydi? Tek cümleyle yazabiliyor muyum?
3. Bu hafta için tek ve ölçülebilir bir adım çıktı mı?
4. Bir sonraki görüşmenin tarihi belli mi?
5. Görüşmede sınavın ötesinde bir konu açıldı mı? Açıldıysa nasıl takip edeceğim?

Birinci sorunun yanıtı "ben" ise, bir sonraki görüşmede açılış sorusundan sonra daha uzun beklemeyi deneyebilirsiniz.

Branş öğretmeniyle bilgi paylaşımı

Notu düşen öğrenci çoğu zaman rehberlik servisine branş öğretmeninin yönlendirmesiyle gelir. Görüşmeden sonra öğretmene dönüş yapmak, iş birliğini güçlendirir. Ancak dönüşte görüşmenin içeriğini değil, öğretmenin işine yarayacak kısmı paylaşın: "Öğrenciyle konuştuk, bu hafta üslü sayılara odaklanmayı seçti, iki hafta sonra yeniden görüşeceğiz." gibi.

Görüşmede açılan kişisel konular, öğrencinin onayı olmadan öğretmenle paylaşılmaz. Bu, öğrencinin rehberlik servisine duyduğu güvenin temelidir.

Görüşmeleri takip etmek

Notu düşen öğrencilerle yapılan görüşmeler genellikle tek seferde bitmez; iki ya da üç görüşmelik bir takip gerekir. Görüşme tarihlerini, seçilen adımları ve bir sonraki randevuyu bir arada tutmak bu takibi kolaylaştırır. EduDiamond Rehberlik modülü görüşme ve randevu kaydını öğrencinin dosyasında toplar; diğer modüllere modüller sayfasından bakabilirsiniz.

Rehberlik servisinizin görüşme takibini nasıl kolaylaştırabileceğini görmek isterseniz WhatsApp'tan ücretsiz demo isteyin.