[{"data":1,"prerenderedAt":-1},["ShallowReactive",2],{"landing-blog-ucretsiz-okutma-kontenjani-yuzde-3-kurali-nasil-uygulanir":3},{"post":4,"related":17},{"id":5,"slug":6,"tag":7,"icon":8,"title":9,"summary":10,"readMinutes":11,"url":12,"coverImage":12,"publishedAt":13,"order":14,"isActive":15,"content":16},"6ae2c4d67c5932cb92f4dc76","ucretsiz-okutma-kontenjani-yuzde-3-kurali-nasil-uygulanir","Yönetim","shield","Ücretsiz Okutma Kontenjanı: Yüzde 3 Kuralı Nasıl Uygulanır?","Ücretsiz okutma kontenjanı nasıl hesaplanır? Yönetmelik md. 57-61, yüzde 3 kuralı, yuvarlama örneği, öncelik sırası, iade süresi ve kontrol listesi.",5,"","2026-10-29T04:00:00.000Z",0,true,"## Kısa cevap: kayıtlı öğrenci sayısının en az yüzde 3'ü ücretsiz okutulur\n\nÖzel okul, kurs ya da diğer bir özel öğretim kurumu, öğrenim gören öğrenci veya kursiyer sayısının yüzde üçünden az olmamak üzere ücretsiz öğrenci okutmak zorundadır. Hesapta 0,5 ve üzeri küsurat bir üst sayıya tamamlanır. Önceliği Özel Öğretim Kurumları Kanunu'nun 13. maddesinde sayılan çocuklar alır, yerleştirme e-Okul ya da e-Özel modülü üzerinden yapılır. Bu yazıda ücretsiz okutma kontenjanı kuralını madde madde açıyor, örnek hesap ve dönem içi kontrol listesi veriyoruz.\n\n## Kural nerede yazıyor?\n\nKuralın dayanağı iki metindir:\n\n- [5580 sayılı Özel Öğretim Kurumları Kanunu](https:\u002F\u002Fwww.mevzuat.gov.tr\u002Fmevzuatmetin\u002F1.5.5580.pdf) md. 13: kurumların ücretsiz öğrenci okutacağını, harp veya vazife malulü sayılanların çocukları ile haklarında korunma, bakım veya barınma kararı verilen çocuklara öncelik verileceğini söyler. Yüzde ve seçim esaslarını yönetmeliğe bırakır.\n- [Özel Öğretim Kurumları Yönetmeliği](https:\u002F\u002Fwww.mevzuat.gov.tr\u002Fmevzuat?MevzuatNo=15970&MevzuatTur=7&MevzuatTertip=5) md. 57-61: oranı, başvuruyu, değerlendirme kurulunu, ücret iadesini ve hakkın süresini düzenler. 57 ve 58. maddeler en son 3 Ocak 2025 tarihli Resmî Gazete değişikliğiyle bugünkü halini aldı.\n\nUygulamanın ayrıntısı her yıl Özel Öğretim Kurumları Genel Müdürlüğünün yayımladığı kılavuzdadır. 2026-2027 için [Ücretsiz Okutulacak Öğrenci\u002FKursiyer Yerleştirme Kılavuzu](https:\u002F\u002Fookgm.meb.gov.tr\u002Fmeb_iys_dosyalar\u002F2026_08\u002F6a71a2b08bb7c512238423_6a719d81100be122054559_Ucretsiz_Okutulacak_Ogrenci-Kursiyer_K%C4%B1lavuzu_-_2026.pdf) Temmuz 2026 tarihiyle yayımlandı.\n\n## Ücretsiz okutma kontenjanı nasıl hesaplanır?\n\nYönetmelik md. 57'ye göre taban, kurumda öğrenim gören öğrenci veya kursiyer sayısıdır. Hesap üç adımda yapılır:\n\n1. Öğrenim gören toplam öğrenci sayısını alın.\n2. Bu sayıyı 0,03 ile çarpın.\n3. Sonucun küsuratı 0,5 veya üzerindeyse bir üst tam sayıya yuvarlayın, altındaysa aşağı bırakın.\n\nÖrnek hesap (rakamlar örnektir):\n\n- 230 öğrencili okul: 230 x 0,03 = 6,9. Küsurat 0,9 olduğu için kontenjan 7 öğrenci.\n- 215 öğrencili okul: 215 x 0,03 = 6,45. Küsurat 0,45 olduğu için kontenjan 6 öğrenci.\n- 60 kursiyerli bir dönem: 60 x 0,03 = 1,8. Kontenjan 2 kursiyer.\n\nYüzde 3 bir alt sınırdır. Kurum daha fazla öğrenciyi ücretsiz okutabilir, daha azını okutamaz. Okullarda hesap her ders yılı, kurslar ve diğer kurumlarda her dönem için ayrı yapılır.\n\n## Öncelik kimde, sıra nasıl belirlenir?\n\nKontenjan doldurulurken üç katman vardır:\n\n- **Birinci katman, Kanun md. 13 kapsamındakiler.** Harp veya vazife malulü sayılanların ilk ve orta öğrenim çağındaki çocukları ile koruma, bakım veya barınma kararı bulunan ya da koruyucu aile yanına yerleştirilen çocuklar. Bu öğrenciler Bakanlığın kılavuzuna göre başvurur ve belge sunar.\n- **İkinci katman, kuruma başvuran diğer öğrenciler.** Kayıt sırasında EK-7 başvuru formunu doldururlar. Okullarda bu öğrencilerden bir önceki sınıfı geçmiş ve davranış notunun tam olması şartı aranır (md. 58).\n- **Üçüncü katman, kurumda kayıtlı öğrenciler.** Yerleştirme sonrası kontenjan boş kalırsa, EK-7 ve EK-8'e göre yapılan değerlendirmeyle kayıtlı öğrenciler ücretsiz okuma hakkından yararlandırılır (md. 57\u002F3).\n\nKılavuza göre özel okullara yerleştirme, EK-8'de oluşan puan üstünlüğüne ve tercih sırasına göre e-Okul üzerinden yapılır. Puanlar eşitse önce yaşı küçük olan, sonra öğrenim gören kardeş sayısı fazla olan öne geçer. Okulun, başvurana okul değerlendirme puanı verme hakkı da vardır ve bu puan yalnız o okula yerleştirmede hesaba katılır.\n\n## Değerlendirme kurulu ve son tarihler\n\nYerleştirme sonunda kontenjan dolmazsa kurumda ücretsiz öğrenci değerlendirme kurulu kurulur (md. 59). Kurul, kurum müdürünün başkanlığında iki eğitim personelinden oluşur ve okullarda ders yılı, diğer kurumlarda dönem başlamadan toplanır. EK-8'e göre başvuruları değerlendirir ve sonucu ilgililere duyurur.\n\nKayıt süresi de bellidir. Ücretsiz okuma hakkı kazananlar okullarda eylül ayı sonuna kadar, kurslar ve benzeri kurumlarda uyguladıkları programın başladığı tarihe kadar MEBBİS, e-Okul ve e-Özel modüllerine işlenir. Özel eğitim ve rehabilitasyon merkezlerinde bu iş her ayın ilk üç iş günü içinde yapılır.\n\n## Daha önce tahsil edilen ücret ne olur?\n\nÜcretsiz okuması uygun bulunan öğrenciden daha önce ücret alınmışsa iade zorunludur (md. 60):\n\n- Okullarda: öğretimin başlamasından sonra iki ay içinde.\n- Diğer kurumlarda: dönem bitiminden sonraya kalmamak şartıyla bir ay içinde.\n\nVeli, ödediği ücretlere ait fatura ve makbuzların asıllarını kuruma iade etmek zorundadır. Muhasebe tarafında bu belgelerin dosyada tutulması, iade kaydının denetimde açıklanabilmesini sağlar.\n\nKanun md. 13 kapsamında ücretsiz okutulan öğrenciler, yönetmelik md. 53\u002F5'te sayılan yemek, kitap-kırtasiye, etüt gibi hizmetlerden de ücretsiz yararlandırılır. Servis hizmeti alınırsa ücret veli ile kurum arasındaki sözleşmeyle belirlenir (md. 58\u002F5).\n\n## Hak ne kadar sürer?\n\nGenel kural: ücretsiz okuma hakkı yalnız o öğretim yılı veya dönem için geçerlidir (md. 61). Öğrenci ertesi yıl yeniden başvurur.\n\nİstisna: okullar, ücretsiz okuma hakkını kazanan Kanun md. 13 kapsamındaki çocukları okulun öğrenim süresi boyunca ücretsiz okutur. Bu öğrencileri yıllık planlamada ayrı bir satırda izlemek, sonraki yılların kontenjan hesabını kolaylaştırır. Kontenjan hesabına nasıl yansıdıklarını il veya ilçe millî eğitim müdürlüğüne sorun.\n\nGerçek dışı beyanla hak kazandığı anlaşılan öğrencinin hakkı müdürlükçe iptal edilir ve ücretsiz okuduğu dönemlerin ücreti kanuni faiziyle tahsil edilir (md. 58\u002F4).\n\n## Sık yapılan hatalar\n\n- **Yuvarlamayı yanlış yapmak.** 6,45 kontenjanı 7'ye çıkarmak zorunlu değildir, 6,5 ise 7'dir. Kurumun aleyhine olmasa da raporda tutarsızlık doğurur.\n- **Tabanı yanlış almak.** Hesap, öğrenim gören öğrenci sayısına göre yapılır. Eylülde kayıt sayısı değişen kurumlarda hangi tarihteki sayının esas alındığını il veya ilçe millî eğitim müdürlüğüne sorun.\n- **Kayıtlı öğrenciyi unutmak.** Başvuru azsa boş kontenjan kayıtlı öğrencilerden tamamlanır. Kontenjanı boş bırakmak yönetmeliğe aykırıdır.\n- **İade süresini kaçırmak.** Okullarda iki aylık süre öğretimin başladığı tarihten işler.\n- **Belgeleri dağınık tutmak.** EK-7, EK-8, kurul kararı ve iade belgeleri aynı öğrenci dosyasında durmalıdır.\n\n## Kontrol listesi: ücretsiz okutma dosyası\n\n- Öğrenim gören öğrenci sayısı ve hesap tarihi yazıldı.\n- Yüzde 3 hesabı ve yuvarlama sonucu kayda geçti.\n- Kanun md. 13 kapsamındaki öğrencilerin belgeleri dosyada.\n- EK-7 başvuru formları ve EK-8 değerlendirme çıktıları imzalı.\n- Değerlendirme kurulu kararı tarihli ve üç imzalı.\n- e-Okul, e-Özel veya MEBBİS kaydı süresinde yapıldı.\n- Önceden alınan ücretlerin iadesi süresinde yapıldı, fatura ve makbuz asılları teslim alındı.\n- Kontenjanda boşluk kalmadığı kontrol edildi.\n\n## Ücret ve kayıt verisini aynı yerde tutmak\n\nKontenjan hesabı, öğrenci sayısının ve ödeme geçmişinin güncel olmasına bağlıdır. Öğrenci kaydı bir tabloda, tahsilat başka bir programda tutulduğunda iade tutarını ve iade tarihini bulmak zaman alır. EduDiamond'da öğrencinin kaydı ve ödeme planı aynı öğrenci kartında durur, bu nedenle ücretsiz okutulan öğrencinin iadesi tek ekrandan izlenebilir. Modüllerin tamamına [buradan](\u002Fmoduller) bakabilirsiniz. Ücret tarafındaki diğer yükümlülükleri [erken kayıt yazımızda](\u002Fblog\u002Fozel-okullarda-erken-kayit-ucret-ilanindan-once-ne-yapilir) ele almıştık.\n\n> Bu yazı genel bilgilendirme amaçlıdır. Kurumunuza özel durumlarda il veya ilçe millî eğitim müdürlüğüne teyit ettirin.\n\nÖğrenci sayısı, ödeme geçmişi ve iadeleri tek kayıtta izlemek için [WhatsApp'tan ücretsiz demo isteyin](https:\u002F\u002Fwa.me\u002F908503025018).",[18],{"id":19,"slug":20,"title":21},"6ad8dd77fa2cae880d42a6fc","ozel-okullarda-erken-kayit-ucret-ilanindan-once-ne-yapilir","Özel Okullarda Erken Kayıt: Ücret İlanından Önce Ne Yapılır?"]