Özel Okulda Ücret İlanı ve MEBBİS: Ocak Öncesi Hazırlık
Özel okulda ücret ilanı MEBBİS'e ocak-mayıs arasında işlenir. Yönetmelik md. 53-55, artış tavanı örneği ve kasım-aralık için hazırlık kontrol listesi.
Kısa cevap: ilan ocakta açılır, hazırlık kasımda biter
Özel okullar öğrenim ücretini ve diğer ücretleri ocak ayından itibaren mayıs ayının sonuna kadar ilan eder ve bu ilanı MEBBİS'e işler. İlan yapılmadan tahsilat yapılamaz. Ücret ilanı MEBBİS ekranında birkaç dakikalık bir iştir, ama arkasındaki hesap (maliyet dosyası, artış tavanı, indirimler, hizmet kalemleri) haftalar alır. Bu yüzden kasım ve aralık, ilanın hazırlık dönemidir.
Bu yazıda Özel Öğretim Kurumları Yönetmeliği'nin ilgili maddelerini sade dille özetliyor, ocak öncesi bitirilmesi gereken işleri bir kontrol listesine döküyoruz.
Ücret ilanı MEBBİS kuralları: madde 54 ne diyor?
Dayanak, Millî Eğitim Bakanlığı Özel Öğretim Kurumları Yönetmeliği'nin beşinci bölümüdür. Güncel metne mevzuat.gov.tr üzerinden ulaşabilirsiniz. Madde 54'ün ilan için öne çıkan hükümleri şunlar:
- Süre: Motorlu taşıt sürücü kursları ve özel ulaştırma kursları dışındaki kurumların öğrenim ücreti ve diğer ücretleri ocak ayından itibaren mayıs ayının sonuna kadar ilan edilir.
- İçerik: İlanda ders yılı veya ders saati ücretiyle birlikte peşin ya da süreli ödemeler ve kurumca belirlenen indirimler belirtilir.
- İndirim sınırı: İndirim oranı ilan edilen öğrenim ücretinin yüzde 50'sinden fazla olamaz. Aynı kurucuya ait kurumlarda görev yapan personelin çocuklarına bu oranın üzerinde indirim uygulanabilir.
- Hizmet ücretleri: Yemek, kahvaltı, pansiyon, kitap-kırtasiye, kıyafet, etüt ve benzeri hizmetlerin ücretleri ayrı ayrı belirlenip mayıs sonuna kadar ilan edilir. Servis ücreti ise servis tarifelerinin belirlendiği tarihten itibaren en geç bir ay içinde ilan edilir.
- Tahsilat yasağı: Kurumlar ücretlerini ilan etmeden önce ücret tahsil edemez (54/1-c).
- MEBBİS ve duyuru: İlan MEBBİS'e işlenir, alınan çıktının bir örneği bir sonraki ilana kadar velilerin görebileceği bir yere asılır ve kurumun internet sayfası varsa orada da yayımlanır (54/1-ç).
- Alt ve üst sınır: Kurum, ilan ettiği ücretin altında kayıt yapabilir, üstünde ücret isteyemez (54/1-d).
Süresinde ilan yapmazsanız ne olur?
Madde 54'ün ikinci fıkrasına göre süresi içinde ücret ilanı yapmayan kurum, bir önceki yılın ücretini alır. Yani mayıs sonunu kaçırmak, bir yıllık artışı kaybetmek demektir.
5 Eylül 2025 değişikliğiyle eklenen üçüncü fıkra ise önceki yıl ilanını MEBBİS'e hiç girmemiş kurumları düzenliyor: bu kurumlar ilan yapılmayan yıl için de yönetmelikteki artış oranını dikkate alarak artış yapar, sonra cari yılın ilanını girer. İl veya ilçe müdürlüğünün incelemesinde uygunsuzluk çıkarsa 5580 sayılı Kanun'un 7. maddesi kapsamında işlem yapılır.
Artış tavanı: madde 53 ile hesap
İlanın rakamı, madde 53'teki tavanla sınırlıdır. Ara sınıfların ücreti belirlenirken bir önceki yıl ilan edilen ücret, okulda devam eden öğrencinin ücreti belirlenirken ise kayıt sözleşmesindeki ücret esas alınır. Bu ücretlere uygulanabilecek en yüksek artış:
Artış tavanı = [(Aralık ayı yıllık Yİ-ÜFE + Aralık ayı yıllık TÜFE) / 2] x 1,05Kademe başlangıçlarında (ilk kez ilan yapan okullar hariç) çarpan 1,5'tir (53/7). Yemek, kırtasiye, kıyafet gibi hizmet ücretlerinde çarpan yoktur, iki endeksin ortalaması tavandır (53/5).
Örnek hesap
Aşağıdaki rakamlar tamamen örnektir, gerçek endeks değeri değildir:
- Aralık ayı yıllık Yİ-ÜFE (örnek): yüzde 28
- Aralık ayı yıllık TÜFE (örnek): yüzde 32
- Ortalama: (28 + 32) / 2 = yüzde 30
- Ara sınıf tavanı: 30 x 1,05 = yüzde 31,5
- Kademe başlangıcı tavanı: 30 x 1,5 = yüzde 45
- Yemek ve benzeri hizmet tavanı: yüzde 30
Bu durumda geçen yıl 300.000 TL ilan edilen bir ara sınıfın yeni ücreti en fazla 300.000 x 1,315 = 394.500 TL olabilir. Okulda devam eden bir öğrenci için ise hesap, kendi kayıt sözleşmesindeki ücret üzerinden yapılır. İki rakam farklı olabilir.
Formüldeki iki endeks bir önceki yılın aralık ayına aittir ve ocak başında açıklanır. Bu yüzden kasımda yapılacak iş, rakamı bulmak değil, rakam açıklandığı gün hesabı birkaç saatte bitirecek tabloyu hazırlamaktır. Ekim-kasım döneminde "şu kadar artış yapacağız" denememesinin nedeni de budur; ayrıntıyı erken kayıt yazımızda anlattık.
İlandan sonra: tahsilat ve e-Okul
Madde 55'in üçüncü fıkrası, 5 Eylül 2025 değişikliğiyle iki şart koyuyor. Eğitim ücreti ve diğer hizmet ücretleri, kurum adına açılan ve Bakanlığa veya valiliğe bildirilen banka hesabına yatırılarak tahsil edilir. Özel okulların kayıt sözleşmesinde yer alan ücretler e-Okul'a, diğer kurumların kursiyer ücretleri ise MEBBİS'teki modüllere işlenir.
Aynı maddenin dördüncü fıkrası, ilan edilen ücretler dışında hiçbir ad altında ücret istenemeyeceğini söylüyor. Madde 53'ün altıncı fıkrası da ders kitabı adı altında ücret alınmasını yasaklıyor. Pratik sonucu şu: ilanda olmayan bir kalem (örneğin sonradan eklenen bir kamp ya da kulüp ücreti) yıl içinde tahsil edilemez. Hizmet kalemlerini ilan öncesinde eksiksiz listelemek bu yüzden önemli.
Ocak öncesi hazırlık kontrol listesi
Aşağıdaki liste yönetmelik metni esas alınarak hazırlanmıştır, hukuki görüş değildir.
- Maliyet dosyasını kurun. Madde 53/2'ye göre kurum, ücret tespitini istendiğinde yetkili makamlara belgelendirir. Personel, kira, enerji, yatırım ve diğer işletme giderlerini tek dosyada toplayın.
- Ücret tabanlarını ayırın. Her sınıf düzeyi için geçen yıl ilan edilen ücreti, her devam eden öğrenci için sözleşme ücretini ayrı listeleyin. Artış bu iki tabana ayrı uygulanır.
- Kademe başlangıçlarını işaretleyin. Okul öncesi, ilkokul 1, ortaokul 5, lise 9 gibi kademe başlangıçlarında 1,5 çarpanı geçerlidir.
- Formül tablosunu hazırlayın. Endeks hücresi boş, diğer her şey hazır olsun. Ocak başında iki rakamı girdiğinizde tüm sınıfların tavanı çıksın.
- İndirim politikasını yazın. Kardeş, peşin ödeme, personel ve başarı indirimlerinin şartlarını ve oranlarını yazılı hale getirin. Yüzde 50 sınırını ve personel istisnasını kontrol edin.
- Hizmet kalemlerini listeleyin. Yemek, etüt, kıyafet, kırtasiye, kamp gibi yıl içinde ücret alabileceğiniz her kalemi ayrı ayrı yazın. İlanda olmayan kalem sonradan eklenemez.
- Servis takvimini not edin. Servis ücreti, tarifelerin belirlendiği tarihten itibaren bir ay içinde ilan edilir. Belediye veya ilgili kurulun tarife tarihini takip edecek kişiyi belirleyin.
- MEBBİS yetkisini kontrol edin. İlanı girecek kişinin MEBBİS erişimi, şifresi ve yetkisi ocaktan önce hazır olsun.
- Duyuru yerini hazırlayın. Çıktının asılacağı pano ve internet sitesindeki sayfa belli olsun.
- Banka hesabını teyit edin. Tahsilatın yapılacağı hesabın Bakanlığa veya valiliğe bildirildiğinden emin olun.
Sık sorulan sorular
Ocakta ilan yaptık, sonra ücreti düşürebilir miyiz?
Madde 54/1-d, ilan edilen ücretin altında kayıt yapılabileceğini söylüyor. İlanı düşürmek yerine ilan altında kayıt yapmak mümkündür. İlanın kendisini değiştirme koşullarını ilçe müdürlüğünüze sorun.
Kurs merkezleri için de aynı tavan geçerli mi?
Madde 53'teki ara sınıf ve kademe başlangıcı hükümleri "okullar" için yazılmıştır. Kurslar için bu tavanın uygulanmadığı yorumu yapılabilir, ancak ilan süresi ve MEBBİS'e işleme kuralı kurslar için de geçerlidir. Kendi kurum türünüz için teyit alın.
Ücret bilgisini velilere ne zaman duyurabiliriz?
İlan MEBBİS'e girilip çıktısı asıldıktan sonra. İlandan önce velilere oran veya rakam bildirmek, erken kayıt sorununun başladığı noktadır.
Uyarı
Bu yazı Özel Öğretim Kurumları Yönetmeliği'nin 5 Eylül 2025 değişikliğini içeren güncel metnine dayanır. Ücret ilanı ve MEBBİS uygulamasında ayrıntılar il ve ilçe bazında farklı yorumlanabilir. İşlem yapmadan önce il veya ilçe millî eğitim müdürlüğünüze teyit ettirin.
İlan sonrası sözleşme ücretlerini, taksitleri ve indirimleri tek ekranda takip etmek için EduDiamond'un tahsilat modülünü görmek isterseniz, WhatsApp'tan ücretsiz demo isteyin.